Czy Twój projekt drogowy nadal opiera się na przepisach sprzed 2022 roku, czy może gubisz się w nowelizacjach z 2025? Zawiłości przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych aktualnych na przełom roku 2025/2026 potrafią zatrzymać budowę na miesiące, jeśli nie wiesz, co faktycznie obowiązuje. W tym artykule prześwietlimy kluczowe zmiany i zasady przejściowe, abyś mógł projektować bez obaw o prawne pułapki.
Podstawy prawne i zakres obowiązywania przepisów techniczno-budowlanych dla dróg
Przepisy techniczno-budowlane dla dróg publicznych to zbiór wymagań, które określają jak projektować, budować i utrzymywać drogi. Stanowią one praktyczne narzędzie dla inwestorów, projektantów i wykonawców, gwarantując bezpieczeństwo użytkowników oraz trwałość infrastruktury.
W ostatnich latach system ten przeszedł gruntowną reformę, co wymaga od wszystkich uczestników procesu budowlanego uważnego śledzenia zmian.
Co to są przepisy techniczno-budowlane (PTB) i jaka jest ich podstawa prawna?
Przepisy techniczno-budowlane to wykonawcze rozporządzenia do ustawy Prawo budowlane. Ich podstawą prawną jest art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, który upoważnia ministra właściwego do spraw budownictwa do wydawania przepisów techniczno-budowlanych.
W przypadku dróg publicznych chodzi konkretnie o rozporządzenie określające warunki techniczne dróg publicznych i ich usytuowanie. Dokument ten ma charakter techniczny i obligatoryjny – nie można od niego odstąpić bez specjalnego uzasadnienia.
Jakie akty prawne regulują budowę i przebudowę dróg publicznych?
Hierarchia aktów prawnych jest czytelna. Na szczycie znajduje się ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, która określa podstawowe zasady. Szczegółowe wymagania techniczne zawiera natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury.
Kluczową zmianę w przepisach budowlanych drogi wprowadzono w 2022 roku, kiedy nowe rozporządzenie zastąpiło trzy stare przepisy obowiązujące od ponad dwóch dekad(2). Jak zauważyłem, reforma uprościła system – liczba paragrafów spadła z około 660 do 120, a załączników z 13 do zaledwie 3.
W 2025 roku nastąpiła kolejna nowelizacja. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 września 2025 r. weszło w życie 22 października 2025 roku(1). Wyjątkiem jest § 1 pkt 3, który zacznie obowiązywać dopiero 8 października 2026 roku(1).
Głównym celem tej aktualizacji było doprecyzowanie przepisów, w których dostrzeżono pomyłki lub mogłyby ujawnić się wątpliwości interpretacyjne(5). Dodano też regulacje określające warunki stosowania pewnych rozwiązań szczególnych.
Kiedy obowiązują nowe przepisy, a kiedy można stosować stare regulacje?
To pytanie nurtuje wielu inwestorów realizujących długoterminowe projekty. Zasada przejściowa jest jasna: stare przepisy techniczno-budowlane w dalszym ciągu stosuje się do budowy lub przebudowy drogi publicznej, jeżeli przed dniem 21 września 2022 roku został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, dokonano zgłoszenia budowy lub wszczęto postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego(4).
W praktyce oznacza to, że projekty rozpoczęte przed tą datą mogą być kontynuowane według dawnych zasad. Wszystkie nowe inwestycje muszą natomiast spełniać wymagania zreformowanego rozporządzenia z 2022 roku, z uwzględnieniem nowe przepisy techniczno-budowlane drogi 2025.
Ta dwutorowość wymaga od zespołów projektowych szczególnej uwagi przy analizie dokumentacji i doborze rozwiązań technicznych.
⚠️ Stan prawny na 2026 rok. Przepisy mogą ulec zmianie. W razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem lub odpowiednim specjalistą.
Zakres stosowania przepisów techniczno-budowlanych jest szeroki. Obejmuje on nie tylko same drogi, ale także szereg powiązanych elementów:
- Projektowanie, budowa, przebudowa lub użytkowanie dróg publicznych – wszystkie etapy cyklu życia infrastruktury(3)
- Drogowe obiekty inżynierskie – mosty, wiadukty, tunele, przepusty i inne konstrukcje(3)
- Projektowanie, budowa lub przebudowa urządzeń obcych sytuowanych w pasach drogowych dróg publicznych – na przykład słupy oświetleniowe, znaki drogowe, ekrany akustyczne(3)
Tak kompleksowe podejście gwarantuje, że cała infrastruktura drogowa, łącznie z towarzyszącymi jej elementami, spełnia jednolite standardy bezpieczeństwa i jakości.
Najważniejsze zmiany wprowadzone w przepisach techniczno-budowlanych w 2025 roku
W ostatnich latach obserwujemy dynamiczne zmiany w regulacjach dotyczących infrastruktury drogowej. Szczególnie istotne są nowelizacje, które weszły w życie w 2025 roku. Te aktualizacje mają na celu usprawnienie procesów projektowych i budowlanych, a także zapewnienie większej jasności w interpretacji przepisów.
Dzięki temu branża drogowa może działać efektywniej, z korzyścią dla wszystkich użytkowników dróg publicznych.
Z mojego doświadczenia wynika, że największą bolączką w branży jest nieznajomość przepisów przejściowych. Wiele firm po prostu zakłada, że skoro coś jest nowe, to automatycznie obowiązuje wszędzie, a to prosta droga do problemów przy audycie.
Kluczowe nowelizacje rozporządzenia z 25 września 2025 roku
Głównym motorem zmian, które wprowadziło rozporządzenie ministra infrastruktury drogi z dnia 25 września 2025 roku, było doprecyzowanie istniejących przepisów(5). Ustawodawca skupił się na eliminowaniu pomyłek i usuwaniu wątpliwości interpretacyjnych, które mogły pojawić się w praktyce stosowania wcześniejszych regulacji.
Ponadto, w akcie prawnym znalazły się nowe przepisy określające warunki stosowania rozwiązań szczególnych(5). To bardzo ważne dla projektantów i wykonawców, którzy często szukają innowacyjnych metod w realizacjach drogowych. Warto miej na uwadze, że rozporządzenie z 2022 roku już wcześniej znacząco uprościło system, redukując liczbę paragrafów i załączników, zastępując trzy stare akty prawne(2). To ogromna zmiana w stosunku do dawnych regulacji.
Kluczowe zmiany wprowadzone rozporządzeniem z 25 września 2025 roku
- Doprecyzowanie istniejących przepisów, co eliminuje niejasności.
- Usunięcie pomyłek, które mogły prowadzić do błędnych interpretacji.
- Dodanie regulacji dotyczących stosowania rozwiązań szczególnych w projektach drogowych.
- Ułatwienie stosowania przepisów dla inwestorów i projektantów.
Doprecyzowanie definicji i wymagań technicznych – co się zmieniło?
Jasne definicje to fundament każdego efektywnego systemu prawnego. W nowelizacji z 2025 roku położono duży nacisk na to, aby język przepisów był jak najbardziej klarowny. Zmiany miały na celu przede wszystkim poprawę precyzji tam, gdzie wcześniejsze sformułowania mogły prowadzić do niejednoznaczności(5).
W praktyce oznacza to, że wykonawcy i projektanci mają teraz pewniejsze podstawy do pracy, co minimalizuje ryzyko błędów i sporów interpretacyjnych. Dążenie do jasności przepisów jest szczególnie ważne w kontekście skomplikowanych projektów infrastrukturalnych, gdzie każdy szczegół ma znaczenie, zwłaszcza w kontekście projektowania dróg publicznych przepisy.
Nowe terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów
Nowelizacja z dnia 25 września 2025 r., dotycząca przepisów techniczno-budowlanych dla dróg publicznych, weszła w życie 22 października 2025 roku(1). Jednakże, jak to często bywa w przypadku tak kompleksowych zmian, przewidziano pewne odstępstwa.
Szczególnie istotny jest fakt, że § 1 pkt 3 tego rozporządzenia wejdzie w życie z opóźnieniem – dopiero 8 października 2026 roku(1). Projektanci i wykonawcy muszą zwrócić uwagę na tę datę, aby nie popełnić błędu w stosowaniu przepisów PTB drogi 2026.
Dla bieżących inwestycji drogowych kluczowe jest również przypomnienie o przepisach przejściowych. Stare przepisy techniczno-budowlane wciąż można stosować, jeśli wniosek o pozwolenie na budowę, zgłoszenie budowy lub postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte przed 21 września 2022 roku(4). To pozwala na dokończenie projektów zgodnie z pierwotnymi założeniami, bez konieczności adaptowania ich do najnowszych regulacji.
Praktyczne zastosowanie przepisów dla inwestorów, projektantów i wykonawców
Przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg publicznych to nie tylko teoria – to codzienne narzędzie pracy dla wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego. Ich praktyczne zastosowanie wymaga znajomości zarówno zasad ogólnych, jak i szczegółowych wymagań technicznych.
Dzięki zrozumieniu tych regulacji można uniknąć kosztownych błędów i opóźnień w realizacji projektów drogowych.
Jak prawidłowo stosować przepisy przejściowe w realizowanych inwestycjach?
Klucz do sukcesu leży w precyzyjnym określeniu, które przepisy mają zastosowanie do konkretnej inwestycji. Zasada jest jasna: stare przepisy techniczno-budowlane w dalszym ciągu stosuje się do budowy lub przebudowy drogi publicznej, jeżeli przed dniem 21 września 2022 roku został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, dokonano zgłoszenia budowy lub wszczęto postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego(4).
W praktyce oznacza to, że inwestorzy realizujący projekty rozpoczęte przed tą datą mogą kontynuować prace zgodnie z pierwotnymi założeniami. Dla nowych inwestycji obowiązują natomiast zreformowane przepisy z 2022 roku, z uwzględnieniem nowelizacji z 2025 roku(1).
Warto zaznaczyć, że nowe rozporządzenie z 2022 roku zastąpiło trzy stare akty prawne obowiązujące od ponad dwóch dekad, znacząco upraszczając system regulacji(2). Zgodnie z przytoczonymi danymi, redukcja paragrafów z 660 do 120 jest naprawdę odczuwalna.
Wymagania techniczne dla poszczególnych elementów dróg – praktyczny przewodnik
Przepisy rozporządzenia stosuje się do projektowania, budowy, przebudowy lub użytkowania dróg publicznych, w tym drogowe obiekty inżynierskie wymagania(3). Obejmują one również projektowanie dróg publicznych przepisy dotyczące budowy lub przebudowy urządzeń obcych sytuowanych w pasach drogowych dróg publicznych(3).
To kompleksowe podejście oznacza, że każdy element infrastruktury drogowej musi spełniać określone standardy. W praktyce przekłada się to na konkretne wymagania dotyczące:
- geometrii dróg – szerokości jezdni, promieni łuków, spadków podłużnych i poprzecznych,
- nawierzchni – rodzajów materiałów, grubości warstw, nośności,
- oznakowania i sygnalizacji – widoczności, rozmieszczenia, parametrów technicznych,
- urządzeń bezpieczeństwa ruchu – barier energochłonnych, ekranów akustycznych,
- drogowych obiektów inżynierskich – mostów, wiaduktów, przepustów.
Głównym celem nowelizacji z 2025 roku było doprecyzowanie przepisów, w których dostrzeżono pomyłki lub mogłyby ujawnić się wątpliwości interpretacyjne(5). Dodano też regulacje określające warunki stosowania pewnych rozwiązań szczególnych, co daje projektantom większą elastyczność przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć przy projektowaniu dróg publicznych
Moje doświadczenie zawodowe pokazuje, że pewne błędy powtarzają się w wielu projektach drogowych. Znajomość tych pułapek pozwala ich uniknąć i przyspieszyć proces inwestycyjny.
| Błąd | Konsekwencje | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Nieprawidłowe stosowanie przepisów przejściowych | Opóźnienia w uzyskaniu pozwolenia na budowę, konieczność korekty projektu | Sprawdź datę złożenia wniosku o pozwolenie na budowę – jeśli przed 21.09.2022, stosuj stare przepisy(4) |
| Brak uwzględnienia nowelizacji z 2025 roku | Projekt niezgodny z obowiązującym prawem, ryzyko odrzucenia przez organy | Miej na uwadze, że rozporządzenie z 25.09.2025 weszło w życie 22.10.2025(1), z wyjątkiem § 1 pkt 3 (8.10.2026) |
| Niedostateczne doprecyzowanie rozwiązań szczególnych | Problemy z uzyskaniem zgód, spory interpretacyjne | Korzystaj z nowych przepisów określających warunki stosowania rozwiązań szczególnych(5) |
| Pominięcie wymagań dla urządzeń obcych | Konflikty z innymi inwestorami, problemy z uzyskaniem zgód na lokalizację | Zadbaj o to, by pamiętać, że przepisy obejmują również urządzenia obce w pasach drogowych(3) |
Najlepszą praktyką jest regularne aktualizowanie wiedzy o zmianach w przepisach i konsultowanie wątpliwości z ekspertami prawnymi oraz technicznymi. Dzięki temu można uniknąć kosztownych błędów i zapewnić płynną realizację projektu drogowego.
Przez lata pracy nauczyłem się, że szczegół tkwi w zrozumieniu, jak te regulacje wpływają na realne koszty i harmonogramy. Brak aktualnej wiedzy o tych zmianach w przepisach budowlanych drogi to niestety często powód, dla którego projekty utykają na etapie administracyjnym.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Które przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg publicznych są obecnie obowiązujące?
obowiązuje rozporządzenie z 2022 roku, które zastąpiło trzy stare akty prawne(2). Nowelizacja z 25 września 2025 roku weszła w życie 22 października 2025(1), z wyjątkiem § 1 pkt 3 obowiązującego od 8 października 2026. Przepisy te dotyczą projektowania, budowy i użytkowania dróg publicznych oraz obiektów inżynierskich(3).
Czy do realizowanej inwestycji drogowej muszę stosować nowe czy stare przepisy?
to zależy od daty rozpoczęcia procedury. Stare przepisy stosuje się, jeśli przed 21 września 2022 złożono wniosek o pozwolenie na budowę, dokonano zgłoszenia lub wszczęto postępowanie o zamówienie publiczne(4). Wszystkie nowe inwestycje muszą spełniać wymagania zreformowanego rozporządzenia z 2022 roku z uwzględnieniem nowelizacji 2025.
Jakie są najważniejsze zmiany wprowadzone w 2025 roku?
głównym celem było doprecyzowanie przepisów, w których dostrzeżono pomyłki lub wątpliwości interpretacyjne(5). Dodano też regulacje określające warunki stosowania rozwiązań szczególnych. Zmiany weszły w życie 22 października 2025, z wyjątkiem § 1 pkt 3 obowiązującego od 8 października 2026(1).
Gdzie mogę znaleźć aktualne teksty rozporządzeń?
oficjalne teksty rozporządzeń publikowane są w Dzienniku Ustaw dostępnym na stronie ISAP. Aktualne informacje znajdują się również na stronach Ministerstwa Infrastruktury. Warto regularnie sprawdzać te źródła, ponieważ przepisy mogą ulegać kolejnym nowelizacjom.
Czy przepisy dotyczą również dróg wewnętrznych i prywatnych?
przepisy techniczno-budowlane dotyczą przede wszystkim dróg publicznych(3). Dla dróg wewnętrznych i prywatnych obowiązują inne regulacje, choć często zaleca się stosowanie podobnych standardów ze względów bezpieczeństwa. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z właściwym organem administracji.
Źródła
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001352
- https://www.gov.pl/web/infrastruktura/nowe-przepisy-techniczno-budowlane-dotyczace-drog
- https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ptb
- https://kup.piib.org.pl/aktualnosci/nowe-przepisy-techniczno-budowlane-dotyczace-drog/
- https://pzits.pl/informacja-o-zmianach-przepisow-zwiazanych-z-budownictwem-nr-3-2025/
